Strój kujawski

Ciekawostki regionalne

Interaktywnym grom i zabawom towarzyszą ciekawostki związane ze strojem kujawskim i regionem, z którego pochodzi. Początkowo niewidoczne, pojawiają się na ekranie jako nagrody za poprawne rozwiązanie zadania.
Tu w jednym miejscu zebraliśmy je wszystkie.

Strój kujawski. Ciekawostki regionalne
Gwara kujawska

Nie ma ziemi nad Kujawy

Opowiastka z przykładami wyrażeń gwarowych uzupełnia interaktywne puzzle ze strojem kujawskim »

Oskar Kolberg, zasłużony polski etnograf, Kujawy nazywał krainą mlekiem i miodem płynącą, a jej mieszkańców opisywał tymi słowy: Kujawiak jest zwinny, dorodny i wesoły, Kujawianka pełna naturalnego wdzięku. Tworzą zupełnie osobny typ naszego narodu. Ich ubiór, pieśni, zwyczaje, mowa nawet, noszą na sobie cechę odrębności.

Ja Kujawiak, ty Kujawiak
Wszyscyśmy tu Kujawiacy.
Mamy soli, mamy chleba,
Mamy wszystko, co potrzeba.
Siwa owca, koń cisawy,
Nie ma ziemi nad Kujawy!

Gwara kujawska to obfitość pięknych słów i określeń, dziś w większości zapomnianych. Poznaj kilka przykładów. Jo znaczy tak. He to także tak. Bymbym to bęben, a biegas to nazwa człowieka, który lubi podróżować. Golorz to fryzjer, gołasy to gołębie, a kamloty to kamienie. Czasownik zebuć oznacza tyle, co zdjąć buty. Uskromnić to zrobić porządek, a bibulić - pisać. Ponieważ znaczna część Kujaw w czasie zaborów należała do Prus, jest w kujawskiej gwarze sporo zapożyczeń z niemieckiego. Na przykład słowo bana oznacza pociąg, bryle to okulary, burtnik to krawężnik, a bamber to nieokrzesany prostak.

Poznaj więcej kujawskich słów i wyrażeń »

Kujawy. Kuchnia regionalna

Kujawskie smaki

Regionalne ciekawostki kulinarne towarzyszą naszej interaktywnej wykreślance »

Kuchnia Kujaw opierała się w dużej mierze na hodowanym w przydomowych zagrodach drobiu, głównie kaczkach i gęsiach. Dlatego jedną z najbardziej znanych dziś kujawskich potraw jest czernina z kaczki (polewka zaprawiona krwią z drobiu, podawana z kluseczkami). Ale kuchnia kujawska to nie tylko wspaniale przyrządzany drób czy pożywny żur, przygotowywany na zakwasie z żytniej, razowej mąki. To również wyroby piekarnicze, a wśród nich takie rarytasy jak chleb z kminkiem lub z makiem, pyszny razowiec i mace (rodzaj pieczywa z resztek ciasta pozostałego po wypieku chleba).

Poznaj przepisy kuchni kujawskiej »

Muzyka Kujaw

Kujawiaki Chopina

Po rozwiązaniu gry pamięciowej usłyszysz fragment kujawiaka i dowiesz się, w dziełach którego z polskich kompozytorów można usłyszeć muzykę Kujaw »

Kujawiak to jeden z naszych tańców narodowych. Rzewna melodia przeplatana skocznym, zadziornym tempem mazurka nadaje mu niepowtarzalny urok. Niektórzy mówią, że melodia tego tańca odzwierciedla kujawski krajobraz - szeroki i spokojny. Kujawiacy nazywają swój taniec kolebanym, śpiącym, gładkim lub okrągłym. Na oryginalność muzyki kujawskiej zwrócił uwagę Fryderyk Chopin. Większość mazurków Chopina to właśnie kujawiaki. Komponował je niemal przez całe życie, od około 1825 r. (miał wtedy 15 lat) aż do 1849. Elementy kujawiaka można odnaleźć też w innych jego utworach, na przykład w Fantazji na tematy polskie.

Mazurek e-moll op. 17 nr 2 »