Strój świętokrzyski

Ciekawostki regionalne

Interaktywnym grom i zabawom towarzyszą ciekawostki związane ze strojem świętokrzyskim i regionem, z którego pochodzi. Początkowo niewidoczne, pojawiają się na ekranie jako nagrody za poprawne rozwiązanie zadania.
Tu w jednym miejscu zebraliśmy je wszystkie.

Strój świętokrzyski. Ciekawostki regionalne
Gwara świętokrzyska

Z lassu bez pole bosso

Opowiastka z przykładami wyrażeń gwarowych uzupełnia interaktywne puzzle ze strojem świętokrzyskim »

W gwarze kieleckiej można się zakochać. Urzeka osobliwą wymową i gramatyką. Zaskakuje niektórymi słowami i wyrażeniami, bo choć podobne do ogólnopolskich, znaczą zupełnie co innego.

I tak, tylko w Górach Świętokrzyskich koteg włazi na płoteg. Tu sprząta się scotką, nie szczotką, kobity wracają z lassu bez pole bosso, młostem przechodzi się z jednego brzygu rzyki na drugi, a jeździ się na kuniu. Tu latoś chłopoki myły i myły łokna, a mamusia szukali łyżków bez cało zime.

Ale to nie wszystko! Warto wiedzieć, że parowce to nie statki, tylko kluski gotowane na parze. Drzemka to nie krótki, lekki sen, tylko mżawka, deszczyk. Norty to nie narty, tylko zarośla. Psiok to nie psiak, tylko trujący grzyb. Kurzaja nie jest wielką brodawką, tak nazywa się tu złodzieja kur. Co ciekawe, kurzają może być człowiek albo jastrząb. A paradka nie jest zdrobnieniem od parady, tylko nazwą eleganckiego mężczyzny, przesadnie dbającego o swój wygląd.


latoś - w tym roku, a nie tego lata

Charakterystyka gwar Kielecczyzny »

Świętokrzyskie. Kuchnia regionalna

Zalewajka z prazokami

Regionalne ciekawostki kulinarne towarzyszą naszej interaktywnej wykreślance »

Kuchnia świętokrzyska łączy w sobie kuchnię chłopską i szlachecką z domieszką tradycji żydowskich. Potrawy są przepyszne, ale ich nazwy bywają zagadkowe. Oto kilka przykładów. Zalewajka to zalane żurem ziemniaki. Pokrzywianka to pożywna zupa z garścią pokrzyw. Parzybroda to danie z kapusty, z dodatkiem wędzonego boczku i cebuli. Prazoki to potrawa z ziemniaków i prażonej w piecu mąki. A kugiel to placek ziemniaczany z mięsem i cebulą.

Poznaj przepisy na świętokrzyskie przysmaki »

Skarby świętokrzyskiej przyrody

Skarby świętokrzyskiej przyrody

Po rozwiązaniu gry pamięciowej usłyszysz fragment skocznego oberka oraz dowiesz się, kto nadał świętokrzyskim borom piękną nazwę - Puszcza Jodłowa »

Region kielecki leży w środkowej części Polski. Tu rozciąga się pasmo najstarszych w Polsce Gór Świętokrzyskich z gołoborzami, czyli skalnymi rumowiskami nie porośniętymi roślinnością, i z prastarą Puszczą Jodłową. Nazwę tę wprowadził do literatury opiewający przyrodę Gór Świętokrzyskich Stefan Żeromski. Tu znajduje się również przypadkiem odkryta pół wieku temu jaskinia Raj, uważana za najpiękniejszą w Polsce.

Więcej informacji o Bartku znajdziesz na stronie Wrota Świętokrzyskie »

Legendy ludowe

Świętokrzyskie czarownice

Po rozwiązaniu wykreślanki czeka na Ciebie niespodzianka - dowiesz się, co nocami robią świętokrzyskie czarownice »

Na Łysej Górze - co powtarza wiele legend - nocami zbierają się na sabat wiedźmy. Palą ogniska, tańczą oberka i warzą trucizny, które szkodzą ludziom i ich dobytkowi. Gdy kogut po północy zapieje, czarownice siadają na miotły i z wyciem wichru sfruwają w dół, by w Puszczy Jodłowej skryć się przed promieniami słońca.

Nie tylko Baba Jaga. Poznaj legendy świętokrzyskie »