Strój szlachecki

Opis stroju szlacheckiego

W XVIII wieku Polska oprócz Węgier była jedynym krajem w Europie, gdzie nie tylko lud, lecz i wyższe warstwy społeczne miały swój tradycyjny ubiór. Był nim noszony przez szlachtę dostojny, bogato zdobiony, paradny strój kontuszowy.
Poznaj podstawowe elementy stroju męskiego i damskiego.

Strój szlachecki. Opis
Strój szlachecki męski - plansza z opisem
Strój szlachecki męski - opis

Szlachcic nosi wysoki kołpak lub czapkę rogatywkę zwaną konfederatką. Czapka uszyta jest z cennej tkaniny, obwiedziona futrzanym otokiem, ozdobiona kitą ptasich piór i broszą. Na jedwabny, wzorzysty żupan, od kołnierza do pasa zapinany rzędem drobnych, dekoracyjnych, kosztownych guzików, zakłada kontusz. Cechą charakterystyczną kontusza, ozdobionego guzami i pętlicami, są rozcięte rękawy zwane wylotami, zarzucane czasem na plecy. Kontusz kilkakrotnie opasuje lśniącym, długim jedwabnym pasem przetykanym złotą nicią. Szerokie spodnie nosi wpuszczone w buty szyte z miękkiej skóry, z ukośnie ściętymi cholewami i zadartymi noskami, farbowane na żółto lub czerwono, zwane baczmagami. Uzupełnieniem stroju jest misternie wykonana, zdobiona złotem i klejnotami karabela, przypięta do boku za pomocą specjalnego pasa ze skórzanymi rapciami.

Strój szlachecki damski - plansza z opisem
Strój szlachecki damski - opis

Nakryciem głowy szlachcianki jest aksamitna czapka z futrzanym otokiem rozciętym z przodu, ozdobiona piórami i klejnotem, zwana kołpaczkiem. Na strojną suknię, której spódnica albo rozpięta jest na rogówce i zasłania stopy, albo sięga do połowy łydki, szlachcianka zakłada jedwabny kontusik. Obszyty kosztownym futerkiem, dopasowany w talii, rozkloszowany w biodrach, ma - podobnie jak kontusz - rozcięte rękawy. Safianowe trzewiki noszone przez szlachciankę barwione są najczęściej na żółto lub czerwono.

Materiały PDF

Pomogą dzieciom lepiej poznać i szybciej zapamiętać charakterystyczne cechy stroju oraz nazwy poszczególnych jego części. Możesz je pobrać tutaj, klikając w wybraną miniaturkę powyżej, lub w dziale Plansze edukacyjne pdf ze strojem szlacheckim, gdzie znajdziesz szczegółowy opis naszych materiałów oraz wskazówki i podpowiedzi, jak z nich korzystać.
Do przeglądania i drukowania naszych materiałów potrzebujesz programu Adobe Acrobat Reader.